Αφιέρωμα: Ο ξεχωριστός ναός της Ιερισσού και η σύνδεσή του με τον Απόστολο Παύλο (φώτο)


Ανατολικά της Ιερισσού, σε μια όμορφη αμφιθεατρικά τοποθεσία, βρίσκεται ο Ιερός Ναός των ισαποστόλων Πέτρου και Παύλου, εντός του οποίου βρίσκεται το σπήλαιο και το αγίασμα του Αποστόλου Παύλου.

Πρόκειται για έναν ξεχωριστό ναό, αφού η λαϊκή παράδοση της Ιερισσού τον συνδέει με το πέρασμα του Αποστόλου Παύλου από τη Χαλκιδική.


Σύμφωνα λοιπόν με τη θρησκευτική παράδοση της περιοχής, ο Απόστολος Παύλος έφτασε στην περιοχή για να διδάξει τον λόγο του Χριστού στην Άκανθο (Ιερισσό). 

Οι ειδωλολάτρες Ακάνθιοι τον κυνήγησαν για να τον σκοτώσουν και ο Απόστολος κρύφτηκε πίσω από ένα κοπάδι βόδια, ανατολικά του οικισμού, εκεί όπου βρίσκεται σήμερα ο ναός. 

Οι κάτοικοι ωστόσο τον εντόπισαν, αλλά ο Θεός άκουσε την παράκλησή του και άνοιξε ένα χάσμα στη γη, που τον οδήγησε στη χερσόνησο της Κασσάνδρας. 


Η παράδοση αυτή άλλαξε τον 19ο αιώνα και το κυνήγι του Αποστόλου Παύλου το απέδωσαν οι Ιερισσιώτες στους Λαδιαβίτες, μία πληθυσμιακή ομάδα ενταγμένη στην κωμόπολη της Ιερισσού, προερχόμενη από το κατεστραμμένο το 1700, χωριό της Λαδιάβας.

Κατά τη νεότερη λοιπόν παράδοση, ο Απόστολος Παύλος ερχόταν με μία βάρκα στην Άκανθο και στα ανοιχτά του κόλπου βρήκε κάποιους Λαδιαβίτες ψαράδες που ψάρευαν. Όντας πεινασμένος, ο Απόστολος Παύλος ζήτησε λίγο ψωμί αλλά οι Λαδιαβίτες αρνήθηκαν να του δώσουν και τον έδιωξαν. 

Λίγο αργότερα, που ανέβασαν τα δίχτυα, τα βρήκαν άδεια και τρυπημένα από τα ορκίνια. Για την ατυχία τους αυτή κατηγόρησαν τον Άγιο Παύλο και τον κυνήγησαν για να τον σκοτώσουν. 


Ο Απόστολος Παύλος κρύφτηκε πίσω από μια αγελάδα και όταν τον βρήκαν, χτύπησε με το ραβδί του το βράχο, στον οποίο βρίσκεται σήμερα ο Ιερός Ναός των ισαποστόλων Πέτρου και Παύλου, και άνοιξε ένα μεγάλο χάσμα, που τον οδήγησε στην Κασσάνδρα και συγκεκριμένα εκεί όπου βρίσκεται σήμερα το αγίασμα και η εκκλησία του Απόστολου Παύλου στη Νέα Φώκαια. 


Σύμφωνα με την παράδοση, οι Λαδιαβήτες δεν έμειναν ατιμώρητοι, καθώς ο Απόστολος Παύλος τους καταράστηκε «να τους έρχεται αίμα από πίσω», όταν τρώνε αγελαδινό κρέας. Κάτι που ισχύει - όπως λένε- σε πολλούς Λαδιαβήτες ως σήμερα.


Ο Ιερός Ναός των ισαποστόλων Πέτρου και Παύλου

Το σπήλαιο στην Ιερισσό είναι αρχαία στοά υδρομαστεύσεως σκαμμένη στον μαλακό ασβεστολιθικό βράχο. Στο σημείο αυτό πιστεύεται ότι υπήρχε αρχαίο μαντείο του Απόλλωνα, αφού λέγεται ότι το 1872 οικοδόμοι ανακάλυψαν δύο ανάγλυφα αρχαίων αγαλμάτων, τα οποία ωστόσο θρυμματίστηκαν και χρησιμοποιήθηκαν ως οικοδομικό υλικό.


Η πρώτη αναφορά στο προσκύνημα του Αποστόλου Παύλου στην Ιερισσό γίνεται τον 11ο αιώνα και στα βυζαντινά χρόνια χτίστηκε εκκλησία με εξαιρετικά μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη. 

Μέχρι το 1937 ο ναός και το αγίασμα ανήκαν στο μετόχι της Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου και την ευθύνη της πανήγυρης την είχαν οι πατέρες του Μοναστηριού. Το 1937 το μετόχι απαλλοτριώθηκε και δόθηκε σε ακτήμονες της Ιερισσού.


Παλιότερες αναφορές του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα κάνουν λόγο για δύο σπήλαια από όπου ανάβλυζε αγίασμα. Σήμερα το δεύτερο και μικρότερο σπήλαιο έχει χαθεί.

Μάλιστα, μαρτυρίες εργατών, που άνοιξαν τον δρόμο Ιερισσό - Ουρανούπολη το 1970, κάνουν λόγο για την ύπαρξη «χάσματος» στο ύψος της εκκλησίας του Αποστόλου Παύλου, που αναγκάστηκαν να το μπαζώσουν.


Το 1932 ο ναός καταστράφηκε από τον μεγάλο σεισμό του 1932. Την εκ νέου οικοδόμησή του την ανέλαβαν οι γυναίκες της «Χριστιανικής Κίνησης Ιερισσού», με επικεφαλής την Πολυγυρινή δασκάλα της Ιερισσού, Στέλλα Ζαμπούνη Κουντούρη. Έτσι το 1952, ο ναός πήρε τη σημερινή του μορφή. 


*Επιμέλεια Τσερβελή Χριστίνα

Ετικέτες , ,